Ustawa o prawie autorskim

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.06.90.631 jt. z późniejszymi zmianami) jest podstawowym aktem regulującym pozycję autora, zarząd jego prawami autorskimi i ich ochronę. Jej głównym celem jest ochrona interesu twórcy – podmiotu, który stworzył dzieło i jest słabszą stroną w obrocie prawami autorskimi. Ustawa reguluje kompleksowo problematykę przedmiotu i podmiotu prawa autorskiego, precyzując znaczenie wielu podstawowych pojęć (np. utworu, opracowania, opublikowania, rozpowszechniania, autorstwa, współautorstwa).

Istotną część ustawy stanowią przepisy regulujące treść praw autorskich (osobistych i majątkowych) oraz przepisy wyznaczające zakres dozwolonego użytku chronionych utworów, a także czasowego ograniczenia majątkowych praw autorskich. Podstawowe znaczenie dla obrotu prawami autorskimi mają przepisy odnoszące się do umów o przeniesienie praw i umów licencyjnych (wyrażenie zgody na korzystanie z utworu). Ustawa zawiera także regulacje szczegółowe, dotyczące utworów audiowizualnych i programów komputerowych.

W odróżnieniu od poprzedniej ustawy o prawie autorskim z 1952 r., Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994r. zawiera także zbiór przepisów dotyczących praw pokrewnych – prawa do artystycznych wykonań, do fonogramów i wideogramów, prawa do nadań a także prawa do pierwszych wydań oraz wydań naukowych i krytycznych. Poza zakres faktycznego prawa autorskiego wykraczają także przepisy znajdujące się w ustawie, regulujące kwestie ochrony wizerunku, adresata korespondencji i tajemnicy źródeł informacji. Nową, odrębną grupę przepisów stanowią postanowienia dotyczące funkcjonowania organizacji zbiorowego zarządzania – wyspecjalizowanych osób prawnych zrzeszających podmioty praw autorskich lub pokrewnych, które chronią i zbiorowo zarządzają powierzonymi im prawami. Ustawa zawiera również przepisy karne, stanowiące podstawę odpowiedzialności karnej osób ją naruszających.

Istotnym dopełnieniem ustawy, której przepisy często wywołują kontrowersje i trudności interpretacyjne, staje się coraz liczniejsza literatura prawnicza oraz orzecznictwo sądowe.

Przeczytaj Ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych na stronie ZAiKS-u lub pobierz jej treść.