Ta strona używa plików cookies. Pozostając na niej, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies. Dowiedz się więcej.

[X] Zamknij
Twórcy o ZAiKSie

Odeszli od nas

Wojciech Młynarski Uważał się za tekściarza, rzemieślnika piosenki, nie poetę – a jednak jego utwory wszyscy zaliczali do nurtu poezji śpiewanej. Był mistrzem słowa, liryczne wypowiedzi w ustach bohaterów jego piosenek nie śmieszyły, a zwracały uwagę na ich uczucia. Podpatrywał nieustannie Polaków i opowiadał o ich losach, wymierzając im prztyczki i wytykając narodowe cechy. „Inteligencjo, nie wycofuj się”, apelował w jednej ze swych piosenek. Bo, podobnie jak Jeremi Przybora i Jonasz Kofta, Wojciech Młynarski pisał dla inteligencji – i nieodgadnionym zrządzeniem losu ich piosenki śpiewała cała Polska. Napisał ich ponad 2000 tysiące, szlagierów trudno zliczyć – gdy zaczynał karierę w latach 60., podbijał słuchaczy, mimo ogromnej wówczas konkurencji, każdą płytą, każdym koncertem. Zarówno tytuły, jak i poszczególne frazy nabierały charakteru „skrzydlatych słów”, wchodziły do potocznego języka Polaków. Współpracował z największymi gwiazdami sceny, dzięki czemu jego piosenki i „śpiewane felietony” były na scenie odgrywane aktorsko – kto mógłby zapomnieć Wiesława Gołasa, brawurowo wykonującego gorzko ironiczny utwór W Polskę idziemy… Miał w dorobku liczne przekłady francuskich bardów, libretta i sztuki, sam również chętnie nagrywał własne utwory, podając je charakterystycznym głosem, któremu na scenie towarzyszyła vis comica. „Piszę piosenki, od pointy – wymyślam tego diabełka, który wyskakuje nieoczekiwanie na końcu, potem kręcę się wokół tego i pracuję, aż coś wyjdzie”, tłumaczył Młynarski swą metodę twórczą. Felietony śpiewane, rozpoczynane zwykle inwokacją „Miłe panie i panowie bardzo mili”, zaskakiwały trafnością, niezwykłym skondensowaniem, a zarazem lekkością tekstu. Każde słowo coś znaczyło, każdy rym był na miejscu. Pisał Antoni Marianowicz: „Zawsze podziwiałem zarówno [jego] poetycką inwencję i świeżość spojrzenia na toczący się bez sensu światek, jak i najwyższej próby warsztat twórczy”. Młynarski nie należał do żadnej partii, nie piastował żadnych stanowisk w ugrupowaniach pro i kontra, a jednocześnie mówiono o nim, że jest najbardziej politycznym z piosenkarzy, w każdym utworze przemycał krytykę, zwykle bardzo zjadliwą, rządzących, władz, ideologii. I choć uważano, że jego teksty krytykowały komunę, okazują się tekstami uniwersalnymi, wytrzymują – niestety – próbę czasu. Był członkiem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS od 1964 roku. W 1993 roku otrzymał Odznakę Honorową, w 2013 – Honorowe Członkostwo ZAiKS-u. Zmarł 15 marca 2017 roku w Warszawie. [gs]
Janusz Kuczyński Filozof, wykładowca akademicki, profesor Janusz Kuczyński zmarł 9 marca br. w wieku 86 lat. Był członkiem Sekcji I – Autorów Prac Naukowych naszego Stowarzyszenia od 1963 roku. Jego ojciec był leśnikiem nadleśnictwa Spała; ze względu na jego działalność antyniemiecką rodzina często zmieniała miejsc e zamieszkania podczas II wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych Janusz Kuczyński zaliczył Studium Wstępne Politechniki Łódzkiej, a po zmianie kierunku studiów skończył w 1952 roku Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Łódzkiego, zaś dwa lata później zdobył tytuł magistra Wydziału Filozoficznego. Po studiach pracował jako publicysta i kierownik działu w redakcji tygodnika „ Po prostu”, w 1956 roku podejmując jednocześnie studia doktoranckie na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1957, czyli roku założenia pisma, pracował w znanym tygodniku społecznym „Argumenty”; był również członkiem kolegium redakcyjnego dwumiesięcznika „Zeszyty Argumentów”. Jako asystent i pracownik naukowy Katedry Historii Filozofii Nowożytnej UW obronił w 1962 roku napisaną pod kierunkiem prof. Leszka Kołakowskiego pracę doktorską poświęconą Friedrichowi Nietzschemu. Zajmował się antropologią filozoficzną i filozofią dialogu. Był orędownikiem teorii uniwersalizmu – założył i przez lata przewodniczył działaniom International Society for Universal Dialogue, której celem jest „Popieranie idei uniwersalizmu jako najbardziej skutecznego środka do stopniowej realizacji pokojowego ładu i sprawiedliwego porządku świata i współpracy kulturalnej między narodami. Poszukiwanie jednoznacznych zasad i wartości. Krzewienie poszanowania odrębności osób i wspólnot. Konsolidowanie i tworzenie bardziej światłej opinii publicznej”. W 1973 roku powołał do życia kwartalnik „Dialogue and Universalism”, którego redaktorem naczelnym pozostał aż do 2014 roku, kiedy to zrezygnował z tej funkcji ze względu na pogarszający się stan zdrowia. Pozostawił dorobek liczący kilkadziesiąt publikacji naukowych, książek, podręczników i artykułów. [wdsk]
Leoncjusz Ciuciura Kompozytor muzyki współczesnej, Leoncjusz Ciuciura zmarł 28 lutego br. Był członkiem Sekcji A – Autorów Dzieł Muzyki Poważnej naszego Stowarzyszenia od 1962 roku. Urodził się 22 czerwca 1930 roku w Grodzisku Mazowieckim. Był uczniem Tadeusza Szeligowskiego, w którego klasie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie studiował w latach 1954-60 studiował kompozycję. Współinicjował i współorganizował polski oddział Jeunesses Musicales International, międzynarodowej federacji młodzieży muzycznej, która od 1945 roku działa na rzecz zbliżenia między narodami poprzez muzykę. Ciuciura działał w Jeunesses Musicales od 1958 do 1962, w okresie tym założył również wydawnictwo muzyczne Carmina Academica i został jego redaktorem. Artysta „odkrył, że również w przypadku muzyki istnieje prawo spirali, które determinuje nie tylko powstawanie poszczególnych kompozycji, ale również każde ich wykonanie. To pozwala na ulepszanie utworów, a także samodoskonalenie każdego z wykonawców danego utworu. Jego kompozycje synkretyczne to przede wszystkim połączenie muzyki z pantomimą, tańcem, teatrem, a także plastyką. Wszystko to zawierało się w tej formie otwartej, jaką jest wspomniana wcześniej forma spiralna”, tłumaczyła zasady jego twórczości krytyk Marta Kotas. Partytury swych kompozycji twórca zapisywał w postaci ideogramów, co dawało swobodę ich wykonawcom. Koncepcję formy otwartej stosował również w swych tekstach pisanych. Wśród przyznanych mu nagród były wyróżnienia za twórczość kompozytorską, jak nagroda za Suitę warmińsko-mazurską na głosy solowe i chór mieszany a cappella (1960), nagroda w Konkurs Młodych Kompozytorów Związku Kompozytorów Polskich za Canti al fresco na 9 żeńskich głosów i zespół instrumentalny (1961), I nagroda w Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Pradze za Concertino da camera na orkiestrę kameralną (1961), nagroda w Konkursie im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach za Ornamenti na flet, klarnet, fagot i smyczki (1963). Otrzymał również wyróżnienia za działalność związaną z muzyką, jak nagrodę Ministerstwa Kultury i Sztuki „za wytrwałą i owocną pracę nad upowszechnianiem kultury” (1960), Medal XX wieku roku za dokonania w dziedzinie muzyki współczesnej i wybór na człowieka przez International Biographical Centre Cambridge (1992) czy honorowy tytuł Great Minds of the 21st Century, nadany mu w 2004 roku przez American Biographical Institute. [wdsk]
Ryszard Bojar Projektant graficzny, architekt wnętrz, Ryszard Bojar zmarł 23 lutego br. Od 1975 roku należał do Sekcji J – Autorów Dzieł Plastycznych naszego Stowarzyszenia. Urodzony w 1932 roku w Mławie, po wojnie mieszkał we Wrocławiu, gdzie ukończył liceum plastyczne i rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, by w 1952 roku przenieść się na Wydział Architektury Wnętrz warszawskiej ASP. Przed obroną dyplomu w pracowni wybitnego architekta prof. Jerzego Sołtana wyjechał na stypendium do Pragi; kolejne stypendia odbywał w Chicago i w Ulm. Do uzyskania dyplomu w 1958 roku związany był z prowadzonymi przez Sołtana Zakładami Artystyczno-Badawczymi, eksperymentalną jednostką projektowo-dydaktyczną działającą w ramach Wydziału Architektury Wnętrz i realizująca zlecenia Polskiej Izby Handlu Zagranicznego. Ryszard Bojar współpracował później z wieloma pracowniami i instytucjami, takimi jak Instytut Wzornictwa Przemysłowego, Rada Wzornictwa i Estetyki Produkcji Przemysłowej, Rada Wzornictwa Centralnego Urzędu Jakości i Miar, a także ośrodkami badawczo-rozwojowymi różnych producentów (Predom, Bumar) i urzędów państwowych (Ministerstwo Przemysłu Ciężkiego, Rada Ministrów). Był współzałożycielem (w 1961) Stowarzyszenia Projektantów Form Przemysłowych, pełnił funkcje społeczne (m.in. wiceprezesa International Council of Societies of Industrial Design), prowadził własną pracownię Studio Kon©ept, był autorem wielu publikacji o tematyce wzornictwa i wieloletnim regularnym autorem miesięcznika „Projekt”, wykładowcą na wyższych uczelniach plastycznych. Wśród licznych jego projektów najbardziej zapamiętane to logotyp Centrali Przemysłów Naftowych (CPN), opracowany w 1967 roku wespół z Jerzym Słowikowskim i Stefanem Solikiem, zaliczany do ścisłej czołówki logotypów w historii polskiego wzornictwa. Drugim takim dokonaniem jest wykorzystywany do dziś system informacji wizualnej warszawskiego metra (linia I), który Bojar realizował od 1983 roku z Romanem Duszkiem i zespołem. [wdsk]
ZAiKS Teatr
test
test