Ta strona używa plików cookies. Pozostając na niej, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookies. Dowiedz się więcej.

[X] Zamknij
Twórcy o ZAiKSie

Odeszli od nas

Edmund Szaniawski Reżyser filmowy i scenarzysta, Edmund Zbigniew Szaniawski zmarł 6 stycznia br. Od 1976 roku był członkiem Sekcji G – Autorów Dzieł Filmowych i Telewizyjnych naszego Stowarzyszenia. Urodził się w 1922 roku w Zabłudowie na Podlasiu, tam wstąpił do harcerstwa. Do wybuchu wojny w 1939 roku uczęszczał do gimnazjum im. Zygmunta Augusta w Białymstoku; gdy miasto zajęli Rosjanie, zapisał się do Studia Teatralnego utworzonego przy teatrze Aleksandra Węgierki i statystował w sztukach, co pozwalało wcielenia do wojska. W Białymstoku przystąpił do Bojowej Organizacji „Wschód”, ale po rozpoczęciu wojny niemiecko-rosyjskiej wyjechał w lecie 1942 roku do Warszawy, gdzie kontynuował działalność podziemną w organizacji „Złoty ul”, skupiającej harcerzy z terenów wschodniej Polski, którzy znaleźli się na terenie Generalnej Guberni. Węgierskie nazwisko Széchenyi, jakie nosił wtedy, było przykrywką – miał zostać kurierem między Warszawą a zachodnią Europą, z Węgrami jako miejscem kontaktów. Dokumenty węgierskie – państwa będącego wówczas sojusznikiem hitlerowskich Niemiec – pozwalały mu na w miarę swobodne poruszanie się, przewóz broni i bibuły. W czasie powstania warszawskiego od 1 do 5 sierpnia walczył w szeregach Batalionu „Parasol”, a od 6 sierpnia dołączył do Batalionu „Zośka” jako ochotnik. Uczestniczył w starciach na Woli i Starym Mieście. Ranny, po upadku powstania wyszedł razem z ludnością cywilną do Pruszkowa, skąd wywieziony został do obozu pracy we Frankenstein (dziś Ząbkowice Śląskie). Poprzez Berlin i Pragę czeską wrócił w czerwcu 1945 roku do Warszawy. Jako przedstawiciel Wojska Polskiego wysłany został do Włoch, by opiekować się obozami jenieckimi dla żołnierzy II Korpusu, którzy chcieli wracać do Polski. Po zakończeniu misji studiował w Akademii Nauk Politycznych na Uniwersytecie Warszawskim. Szaniawski związał się jednak z filmem – praktykę reżyserską zdobywał w Ośrodku Usług Filmowych i Reklamy Kinowej, na początku lat 60. związał się zawodowo z Wytwórnią Filmową „Czołówka”, realizującą głownie dokumenty, kroniki filmowe i produkcje propagandowe. Jego dorobek obejmuje kilkaset krótko- i średniometrażowych filmów dokumentalnych i oświatowych, których był reżyserem, scenarzystą lub autorem komentarzy. w tym wiele produkcji poświęconych tematyce narodowej (m.in. Z dziejów twierdzy Jasna Góra, Monte Cassino – czterdzieści lat po bitwie, Order Orła Białego, Krzyż Virtuti Militari, Pamiętaj żeś miał honor być kadetem, Kapelani wojskowi, 1000 lat jazdy polskiej), wielkim postaciom (np. Lata więzienne Prymasa Wyszyńskiego, Stefan Starzyński, Dąbrowszczacy, Generał Stanisław Sosabowski), czy dokumenty z podróży po świecie (takie jak Oto Chile, Nad Amazonką, Peru, Pustynia Atacama, W Państwie Inków, Bagdad, Nad Eufratem i Tygrysem, Wybrzeże Oceanu Spokojnego czy Kalifornia). Jego filmy przyniosły mu wiele wyróżnień polskich i zagranicznych jurorów, w tym nagrodę tygodni-ka „Polityka” (1974), nagrodę Szefa Kinematografii w dziedzinie filmu dokumentalnego (1986), a także nagrody na festiwalach w Berlinie, Leningradzie i Veszprém. [wdsk]
ZAiKS Teatr
test
test